GO

Η ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Χ. & Σ. ΜΟΣΧΑΝΔΡΕΟΥ Ι.Π. ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

Η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χ. & Σ. Μοσχανδρέου στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου αποτελεί έναν ιδιαίτερα δραστήριο και ενεργό πολιτιστικό φορέα της ελληνικής περιφέρειας, ο οποίος εδώ και μία εικοσαετία, αδιάλειπτα, επιχειρεί να αναδείξει και να επικοινωνήσει στο ευρύ κοινό τη σύγχρονη ελληνική εικαστική δημιουργία, συνεισφέροντας, έτσι, τα μέγιστα στην πολιτιστική πραγματικότητα της χώρας. Η αδιάκοπη, επί μία εικοσαετία, εκθεσιακή και εκπαιδευτική δράση της, η σταθερή συνεργασία με πολλούς πολιτιστικούς φορείς της περιφέρειας, η σπάνια και αξιόλογη εκδοτική της δραστηριότητα, οι πολυποίκιλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, ακόμα και ο ίδιος ο εκθεσιακός της χώρος αποτελούν μερικά από τα στοιχεία που έχουν καταστήσει την Πινακοθήκη Μοσχανδρέου ένα αξιόλογο πρότυπο εξωστρεφούς πολιτιστικής διαχείρισης και εξέχον παράδειγμα προβολής της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.

Η Πινακοθήκη Μοσχανδρέου έχει ως έδρα την Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, όχι μόνο για να τιμήσει τις αιτωλοακρανανικές ρίζες των ιδρυτών της, αλλά, κυρίως, για να καταστήσει σαφές το στίγμα της για την προβολή και την ανάδειξη του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στην πολύπαθη περιφέρεια της Ελλάδας. Στο Μεσολόγγι, η αδιαμφισβήτητη ιστορική μοναδικότητα της πόλης και ο καθοριστικός ρόλος της στην πορεία του νέου ελληνικού κράτους συνυφαίνονται, μέσα από τις δράσεις της Πινακοθήκης, με το σύγχρονο ελληνικό πολιτιστικό γίγνεσθαι, αναδεικνύοντας, έτσι, μία ανανεωτική και καινοτόμα πλευρά του πολιτιστικού προφίλ της.

Εξάλλου, το ίδιο το κτίριο αντανακλά την πάγια θέση της Πινακοθήκης να βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με το ιστορικό παρελθόν της περιοχής, τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας, καθώς και με τις εικαστικές, δημιουργικές, καλλιτεχνικές εξελίξεις. Η ανακαίνιση ενός διατηρητέου νεοκλασικού οικοδομήματος του 1829 στο ιστορικό κέντρο του Μεσολογγίου, με σεβασμό στην εξωτερική αρχιτεκτονική του δομή και σε απόλυτη συμφωνία με τις σύγχρονες εκθεσιακές αρχές, δημιουργεί ένα πολιτιστικό πόλο σύγχρονης τέχνης στο κέντρο μίας από τις πλέον ιστορικές πόλεις της χώρας, καθιστώντας αυτό το διάλογο επιτυχή.

Η έδρα της, ωστόσο, στο Μεσολόγγι δεν αποκόπτει την Πινακοθήκη, ούτε και περιορίζει το αξιόλογο και πολυδιάστατο έργο της στα όρια του νομού Αιτωλοακαρνανίας. Αντίθετα, η αδιάπαυστη εκθεσιακή της δραστηριότητα επί 20 χρόνια, με τη διοργάνωση πάνω από 10 εκθέσεων κάθε χρόνο, οικοδομεί ένα επικοινωνιακό πλαίσιο καλλιτεχνικής δημιουργίας μεταξύ της περιφέρειας και των μεγάλων αστικών κέντρων. Με το ίδιο σκεπτικό, η Πινακοθήκη προέβη από το 2005 σε ένα καινοτόμο και πρωτοποριακό εγχείρημα, εκείνο της οργάνωσης θεματικών εικαστικών και εκθεσιακών κύκλων, που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο σε συνεργασία με ιστορικούς χώρους τέχνης της Αθήνας: «Το Μεσολόγγι σήμερα μέσα από την Τέχνη» (2005-2013) και «Το Μεσολόγγι και ο Λόρδος Βύρωνας» (2013-ως σήμερα). Τελευταίο και ιδιαίτερα επιτυχημένο εγχείρημα της Πινακοθήκης είναι η έκθεση "Τρεις Γενιές Ελληνική Ζωγραφική -Χαρακτική", η οποία παρουσιάζεται με πολύ μεγάλη επιτυχία σε πολλές πόλεις της ελληνικής περιφέρεια, σημειώνοντας πρωτοφανή ποσοστά επισκεψιμότητας (Αθήνα, Ιωάννινα, Αγρίνιο, Πάτρα).

Η Πινακοθήκη Μοσχανδρέου, μάλιστα, φροντίζει κάθε έκθεση που διοργανώνεται υπό την αιγίδα της να συνοδεύεται από έναν τεκμηριωμένο και πλήρη κατάλογο, δημιουργώντας έτσι μία σειρά εκδόσεων που κατατοπίζουν και ενημερώνουν το φιλότεχνο κοινό για τις σύγχρονες καλλιτεχνικές εξελίξεις. 

Η εκδοτική δραστηριότητα της Πινακοθήκης διευρύνεται με τη δημιουργία μιας αξιόλογης και μοναδικής, για τα ελληνικά δεδομένα, σειράς συλλεκτικών εκδόσεων. Σε τακτά χρονικά διαστήματα, η Πινακοθήκη προχωρά στην έκδοση ενός κορυφαίου λογοτεχνικού ή ποιητικού έργου με βασικό θεματικό άξονα την Ι.Π. Μεσολογγίου,αναδεικνύοντας, έτσι, περεταίρω την ιστορικότητα της πόλης. Τα έργα των πιο σημαντικών Ελλήνων ποιητών και λογοτεχνών εκδίδονται σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και φιλοτεχνούνται με αυθεντικά χαρακτικά από καταξιωμένους Έλληνες εικαστικούς όπως ο Α. Φασιανός, Γ. Βαρλάμος, Δ. Τσιρογιάννης, Μ. Χάρος, Γ. Γουρζής, Γ. Κυριακίδης κ.ά.  Ο περιορισμένος αριθμός αντιτύπων (έως 120 το καθένα) καθώς και η εικονογράφηση από τους παραπάνω καλλιτέχνες, καθιστούν την κάθε έκδοση συλλεκτική και ένα πραγματικά μοναδικό έργο τέχνης.

Όσο αφορά τις αξιόλογες συλλογές της Πινακοθήκης, εκείνες εμπλουτίζονται και διευρύνονται συνεχώς, έχοντας επιτύχει να αποτελούν σημαντικά σύνολα εικαστικής δημιουργίας αφενός και ιστορικών τεκμηρίων αφετέρου. Η συλλογή τέχνης συγκροτείται από κορυφαία έργα ζωγραφικής, χαρακτικής και γλυπτικής των πλέον καταξιωμένων καλλιτεχνών της χώρας, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της καλλιτεχνικής παραγωγής στην Ελλάδα του 19ου και κυρίως του 20ου αιώνα. Η ιστορική συλλογή αποτελείται από ξεχωριστές ομάδες τεκμηρίων, τα οποία αναδεικνύουν κατατοπιστικά πλευρές της ιστορικής διαδρομής του νέου ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα, οι οποίες προκαλούν ενδιαφέρον και θαυμασμό. Η υψηλή ποιότητα και η σημασία των έργων των συλλογών της Πινακοθήκης ελκύουν το ενδιαφέρον μουσείων, ιδρυμάτων και πινακοθηκών στην περίπτωση διοργάνωσης μεγάλων εικαστικών, ιστορικών και αναδρομικών εκθέσεων. Η συμμετοχή σε εκθέσεις αποτελεί πάντα μία από τις προτεραιότητες της Πινακοθήκης, καθώς συνάδει με την εξωστρέφεια και την επικοινωνιακή δράση της.

Το πολυδιάστατο έργο της Πινακοθήκης συμπλήρωσε η εκπαιδευτική δράση της με την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων ζωγραφικής το διάστημα 1999-2007, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στους μαθητές και τους νέους της περιοχής όχι μόνο να έρθουν σε επαφή με την τέχνη μέσω της επίσκεψής τους, αλλά και να τη βιώσουν παράγοντας το δικό τους καλλιτεχνικό έργο. Καταξιωμένοι καλλιτέχνες και θεωρητικοί της τέχνης προσέγγισαν και καθοδήγησαν τα παιδιά με σκοπό την επαφή τους με τις Τέχνες, την αισθητική καλλιέργεια, την ευαισθητοποίηση,  την ανάπτυξη της δημιουργικότητας.

Μία από τις μεθόδους που ακολουθήθηκε κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων ήταν η ενδελεχής βιβλιογραφική έρευνα πάνω σε ζητήματα ιστορίας και ιστορίας της τέχνης, γεγονός που κατέστη εφικτό χάρη στην πολύ πλούσια Βιβλιοθήκη της Πινακοθήκης, η οποία στεγάζεται στον πρώτο όροφο του κτηρίου και περιλαμβάνει περισσότερα από 3000 τίτλους βιβλίων. Η Βιβλιοθήκη είναι ένας σπουδαίος μορφωτικός θεσμός για την πόλη του Μεσολογγίου, ο οποίος παρέχει τη δυνατότητα έρευνας και ενημέρωσης στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση του κοινού στη γνώση, στοιχείο που φυσικά πραγματώνει τον εκπαιδευτικό προσανατολισμό της Πινακοθήκης.

Οι σημαντικές στιγμές στην εικοσάχρονη πορεία της Πινακοθήκης αποκαλύπτουν την αδιάλειπτη και επιτυχή προσπάθειά της να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών οργανώνοντας και προβάλλοντας έργο πολυδιάστατο και επιτεύγματα αξιοθαύμαστα. Η εξωστρεφής και επικοινωνιακή της πολιτική γίνεται αντιληπτή και από τις διάφορες εκδηλώσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις που διοργανώνει κατά καιρούς, ενώ η απήχηση που έχει αποδεικνύεται από τις επισκέψεις σημαντικών προσωπικοτήτων όχι μόνο του χώρου των Τεχνών, αλλά και της πολιτικής, καθώς και από το πλήθος των δημοσιευμάτων στον τοπικό και εθνικό τύπο.  

Η Πινακοθήκη εκτός από την πολιτιστική και εκπαιδευτική της δράση, έχει αναπτύξει πολυδιάστατη κοινωνική προσφορά στην ευρύτερη περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας. Κατά τη διάρκεια των χρόνων λειτουργίας της, ανέπτυξε τις παρακάτω δράσεις συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής. Πιο συγκεκριμένα:

  • Θεσπίστηκαν χρηματικά βραβεία για τους αριστεύσαντες μαθητές της Παλαμαϊκής Σχολής. Η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας θέλοντας να τιμήσει τη μνήμη του Ανδρέα Π. Μοσχανδρέου, Μεσολογγίτη επίτιμου αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου και αδελφού του ιδρυτή, απέδωσε αναμνηστικά διπλώματα και οικονομικές υποτροφίες στους τρεις πρώτους αριστεύσαντες μαθητές και μαθήτριες των περιόδων 2006-2007 και 2007-2008 της Παλαμαϊκής Σχολής.  
  • Η Πινακοθήκη δώρισε στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου ολόκληρο το αρχείο του μεγάλου ευεργέτη της Ναυπάκτου Δ. Παπαχαραλάμπους, που αποτελούσε μέρος της συλλογής της.
  • Εκτός από τη διοργάνωση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, η Πινακοθήκη αναλάμβανε και τη δωρεάν μεταφορά των μαθητών από τα σχολεία της Αιτωλοακαρνανίας από και προς την Πινακοθήκη.
  • Μέγιστη υπήρξε η συμβολή των ιδρυτών της Πινακοθήκης στο Ίδρυμα Μελά για την κατασκευή και τη λειτουργία δύο πρότυπων νηπιαγωγείων στην Ι.Π. Μεσολογγίου και στην Κατοχή.

Η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης Αιτωλοακαρνανίας Χ. & Σ. Μοσχανδρέου συμπληρώνει μία διαδρομή είκοσι χρόνων διαθέτοντας στο ενεργητικό της πλούσιο και αξιοζήλευτο έργο. Σταθερή στους ιδρυτικούς της σκοπούς, με σεβασμό στο παρελθόν της και προσαρμοζόμενη στα νέα δεδομένα της εποχής στρέφει, πλέον, το βλέμμα στην επερχόμενη εικοσαετία γεμάτη ελπίδες, σχέδια και αυτοπεποίθηση.

Ελένη Αιμιλία Κώνστα
Ιστορικός της Τέχνης
Ιούλιος 2016 
BACK TO TOP